Aktualne notowania światowych oraz polskich indeksów giełdowych

Giełda
Źródło: andrew_t8 / Pixabay

Po co komu jest potrzebny do szczęścia indeks giełdowy? Ano jest potrzebny i to bardzo, choćby po to, by móc się zorientować w sytuacji, jaka panuje na rynku. Na przeciętnej giełdzie akcji jest zarejestrowanych od kilkuset do kilku tysięcy spółek. Śledzenie notowań wszystkich papierów w tym wypadku jest po prostu niemożliwe. Dlatego też stworzono indeksy giełdowe, które publikują giełdy i instytucje finansowe.

Czytaj dalej ↓

Jakie informacje przekazuje indeks giełdowy?

Indeksy giełdowe informują więc o sytuacji, jaka panuje na danym rynku w określonym czasie. Inwestorzy dowiadują się o zmianach cen papierów wartościowych – wszystkich,  wybranej grupy lub określonego typu. Indeks giełdowy jest wskaźnikiem, który również pokazuje, w jaki sposób zachowują się akcje notowane na określonej giełdzie. Dzięki niemu można ocenić poziom zwrotu na rynku, a także poznać kierunek ruchu cen. Analiza akcji poszczególnych spółek w tym przypadku nie jest już potrzebna. Warto jednak pamiętać, że każdy indeks jest próbką rynku, a nie odzwierciedleniem jego całości.

Jak rozwijały się indeksy giełdowe?

Na początku indeks określał tylko i wyłącznie w krótkim okresie zmianę cen akcji na giełdzie. Indeks tworzyła wąska grupa znaczących na rynku firm. Następnie pojawiło się zapotrzebowanie na stworzenie punktu odniesienia, który posłuży do porównania oraz zmierzenia długookresowych stóp zwrotu z portfeli inwestorów i podziału na grupy wybranych spółek. W latach sześćdziesiątych XX wieku powstało wiele nowych indeksów, których zadaniem było opisanie zachowania wybranych rynków lub sektorów. Lata siedemdziesiąte XX wieku przyniosły natomiast indeksy oparte na małych spółkach. Lata 80-te to szybki rozwój kontaktów terminowych, a także opcji, które oparto na indeksach giełdowych. W kolejnych latach powstały indeksy międzynarodowe. Do nich należą spółki giełd europejskich, amerykańskich i azjatyckich. Są to między innymi Morgan Stanley Capital International World Index, FT-Actuaries World Index, Dow Jones Stoxx 50. Indeksy giełdowe stanowią 70% kapitalizacji giełd na całym świecie.

Zobacz również: Indeks zmienności (VIX)

Jak dzielimy indeksy?

Indeksy dzielą się pod względem rozpiętości na: szerokie i wąskie. Pierwszy indeks obejmuje wszystkie akcje indeksów, a drugi obrazuje określone akcje, pochodzące z wybranego sektora lub branży. Tworzeniem wskaźników zajmują się ściśle określone firmy. To one dokonują obliczeń i prezentują indeksy. Te firmy to:

• MSCI,
• FTSE International
• Dow Jones
• banki inwestycyjne.

Wskaźniki opracowywane są dla inwestorów detalicznych (kontrakty terminowe i instrumenty pochodne) oraz dla zarządzających funduszami. Tutaj wskaźniki dotyczą konstruowania tylko i wyłącznie portfeli inwestycyjnych.

Jak działa indeks giełdowy?

Indeks giełdowy jest bardzo ważnym narzędziem w rękach inwestorów, którzy zajmują się analizą kursów walut. Wskaźnik bowiem ukazuje tendencje rynkowe. Indeks jest także bardzo pomocnym narzędziem w pracy analityków technicznych, którzy podejmują decyzje w sprawie spółek, które są w ich portfelu. Pomagają bowiem przewidzieć przyszłe trendy giełdowe i zminimalizować ponoszone ryzyko.

Do czego jeszcze służy indeks giełdowy?

Indeks giełdowy służy do identyfikacji hossy lub bessy na giełdzie. Warto wiedzieć, że 75 procent papierów wartościowych zwyżkuje podczas hossy, a 90 procent spada podczas bessy. Indeks jest instrumentem bazowym dla instrumentów pochodnych: kontraktów terminowych i opcji. A takimi właśnie instrumentami handluje się są na giełdzie. Ich kurs zależy od przewidywanej wartości  indeksu. Indeks giełdowy stanowi idealny instrument będący punktem odniesienia do oceny efektywności inwestowania. Pomaga porównać skuteczność inwestycji, ponieważ odzwierciedla zmiany cen spółek, jakie pojawiają się w notowaniach na danej giełdzie.

Jaki powinien być dobry indeks?

Dobry indeks przede wszystkim powinien:

• wskazywać na bieżąco – w porównaniu do okresu bazowego – zmiany cen akcji
• opierać się na akcjach firm, jakie są notowane na giełdzie
• uzależniać się od zmian wartości akcji
• uwzględniać udziały akcji danej firmy wobec wszystkich akcji, jakie są na giełdzie.

Dla każdego indeksu wyznacza się podstawowy okres. Wartości indeksu w danym okresie przyjmuje się jako okrągłą liczbę. Może nią być 100. Skuteczność indeksu wynika z porównania wartości w badanym okresie w stosunku do okresu podstawowego. Warto jednak wziąć pod uwagę cechy, którymi indeksy różnią się od siebie. Są to:

• ilość spółek uwzględnianych przy konstrukcji indeksu,
• układ wag, jakie są przydzielone akcjom poszczególnych spółek
• metoda uśredniania, którą stosuje się podczas budowy indeksu.

Wagi indeksu oparte są na:

• ważeniu wartości rynkowej (iloraz wartości rynkowej spółek w okresie badanym i w okresie podstawowym),
• ważeniu ceny akcji spółki (waga będzie tym większa, im wyższa jest cena akcji),
• akceptacji jednakowych wag dla spółek przy pomocy średniej arytmetycznej.

Jakie są rodzaje indeksów giełdowych?

Na giełdach papierów wartościowych wyróżniamy trzy rodzaje indeksów:

1. Indeks geometryczny. Jest to geometryczna średnia cen spółek, które wchodzą w skład indeksu.
2. Indeks cenowy, który jest średnią arytmetyczną cen spółek indeksu.
3. Indeks ważony. Jego waga zależy od kapitalizacji poszczególnych spółek indeksu. Pomiar indeksu to wynik porównania zmian, które pojawiają się we wszystkich spółkach.

Indeksy z polskiej giełdy

Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie, czyli w skrócie GPW, uznaje się za lidera, jeśli chodzi o najważniejsze wskaźniki, których zadaniem jest opisanie rynku:

• liczba nowych firm wchodzących na rynek,
• wartość obrotów oraz kapitalizacja.

GPW jest także jednym z najszybciej rozwijających się rynków europejskich. Warszawska giełda oblicza oraz upublicznia wartości oficjalnych indeksów giełdowych w notowaniach ciągłych dynamicznie (wskaźnik pojawia się co 15, 30 lub 60 sekund). W notowaniach jednolitych to  określony moment, czyli tak zwany fixing.

Najważniejszymi indeksami Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie są:

• Warszawski indeks giełdowy (WIG)
• Warszawski indeks giełdowy Dużych spółek (WIG30)
• Warszawski indeks giełdowy średnich spółek (WIG50)
• Warszawski indeks giełdowy małych spółek (WIG250)

Przykłady indeksów najważniejszych giełd papierów wartościowych

Do najbardziej popularnych indeksów giełdowych na świecie należą te wskaźniki, które obliczają największe giełdy papierów wartościowych. Jednym z nich jest Dow Jones Industrial Average (DJIA). Indeks obliczany jest przez New York Stock Exchange, czyli nowojorską giełdę papierów wartościowych.  Giełda publikuje go od 1886r.  DJIA określa średnią cenę akcji 30 firm, jakie notuje giełda w Nowym Jorku. Akcje niektórych spółek w indeksie są wymieniane na inne. Nowojorska giełda publikuje trzy znane inne indeksy. Są to:

• Dow Jones Utility Average (DJUA). Indeks ten przedstawia zmiany cen akcji 15 firm użyteczności publicznej.
• Dow Jones Transportation Average (DJTA). Jest to indeks, który określa zmiany cen akcji 20 firm transportowych.
• Dow Jones Composite Average (DJCA). Ten indeks pokazuje zmiany akcji wszystkich 65 firm z trzech najważniejszych indeksów.

Wyjątkowo popularnym indeksem na świecie jest Standard & Poor’s 500 (S&P 500). Obliczany jest również giełdę nowojorską, na której istnieje od 1923 roku. Portfel indeksu składa się z akcji 500 wybranych spółek.

Natomiast najbardziej znanym indeksem, jaki jest obliczany przez londyńską giełdę papierów wartościowych  to Financial Times Stock Exchange 100 Index – w skrócie FTSE. Indeks określany jest pieszczotliwie jako „Footsie”. Pierwszą publikację miał w roku 1984. Obliczanie indeksu opiera się na zmianie cen akcji 100 największych korporacji, jakie notuje giełda londyńska.